Bericht

Bata-dorp wordt beschermd dorpsgezicht

     

De fabrieksnederzetting Batadorp in de gemeente Best krijgt de status van beschermd dorpsgezicht. Op 29 februari heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed dit namens minister Bussemaker van Cultuur officieel bekrachtigd.

Historische foto van Batadorp met de fabriek op de achtegrond
Batadorp kort na de bouw met de fabriek op de achtergrond   foto Gemeente Best

Batadorp is bijzonder omdat het een gaaf voorbeeld is van vernieuwingen in de industrie tussen 1850 en 1940, waarbij naast verbetering van het productieproces het welzijn van de arbeider centraal stond. Niet alleen de werkomstandigheden werden verbeterd, maar de fabriek zorgde ook voor betere leefomstandigheden buiten werktijd.

De Tsjechoslowaakse schoenfabrikant Bata liet in 1933 naast de fabriek voor zijn arbeiders een dorp bouwen naar voorbeeld van de moederfabriek en het fabrieksdorp in Tsjechoslowakije (nu Tsjechië). De rationele en ordelijke opzet van het dorp zorgde voor de strakke vormgeving.

De medewerkers woonden niet alleen dicht bij de fabriek, maar ook in een betere leefomgeving. Batadorp bestond uit 130 woningen, uit sportvoorzieningen, een bioscoop, winkels, een kapper, een restaurant, een school en een boerderij. Daarnaast kwam er een toneelvereniging, een fanfare, een vrijwillig brandweercorps en een dokter. Bata bouwde overal waar het bedrijf vestigingen had dergelijke dorpen.

Vanaf de jaren 60 van de 20e eeuw verdween de schoenenproductie naar lagelonenlanden. Batadorp werd aan de gemeente Best overgedragen; de winkels verdwenen. Voor de rijksmonumentale fabriek wordt een nieuwe bestemming gezocht. De oorspronkelijke bebouwing van Batadorp is grotendeels gaaf en als industrieel erfgoed historisch van belang en krijgt nu de formele status van beschermd dorpsgezicht.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn