Bericht

Onlangs verschenen

Sporen van smaragd, per trein door Ned.-Indië, 1867-1949

 sporen van smaragd

Sporen van smaragd, onder deze titel is er in het Spoorwegmuseum in Utrecht een tentoonstelling te zien over de geschiedenis en ontwikkeling van het spoor in het voormalig Nederlands-Indië. Hierbij verscheen ook een catalogus die een overzicht geeft vanaf de eerste spoorlijn in 1867 tot de problemen na de Tweede Wereldoorlog en de soevereiniteitsoverdracht in 1949. Typerend is ook hier net als in Nederland dat de aanleg van de eerste lijn ook particulier initiatief was maar dat de overheid ook in een later stadium ging participeren. Mooie oude foto’s laten zien wat er bij de aanleg allemaal aan te pas kwam qua techniek . Veel bekende Nederlandse spoorwegingenieurs hebben ook hier ervaring op gedaan, zoals de latere NS president-directeur Den Hollander. De posten in de hogere regionen van de bedrijven werden bijna uitsluitend bezet door de Nederlanders, voor de Indonesiërs waren er de overige functies. Door de bijkomende zaken zoals redelijke huisvesting e.d. was het voor hen wel aantrekkelijk om bij het spoor te werken.

Mede door de diversiteit van maatschappijen en spoorbreedtes is er nooit sprake geweest van een doorgaand net op Java en Sumatra. De Tweede Wereldoorlog eiste haar tol, niet alleen mensen maar ook aan materieel en infrastructuur. Na de capitulatie van Japan werd al snel geprobeerd de treinen weer te laten rijden, echter de politieke situatie maakte dit uiterst moeizaam en het herstel verliep dan ook langzaam. Het is een goed leesbare en overzichtelijke publicatie geworden, het had nog net iets meer gehad als er tot slot ook nog een hoofdstukje gewijd zou zijn geweest aan het spoorweg erfgoed in Indonesië. Met bilaterale hulp, o.a. van het Spoorwegmuseum, museumbedrijven en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wordt veel gedaan aan kennis overdracht op technisch, museaal en educatief terrein. Er zijn nog de nodige objecten overgebleven die de geschiedenis ter plekke laten zien. Niet alleen locomotieven maar b.v. ook stationsgebouwen. Het boek is ook goed vorm gegeven.

Evelien Pieterse: sporen van smaragd; per trein door Nederlands-Indië, 1867-1949. Zwolle, W-Boos, 2017. 144 p.; ill.;lit. opgave. ISBN 978 9462 582 118 / Prijs € 24,95

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn