Bericht

Onlangs verschenen

Verdwenen bedrijven in Nijkerk en Nijkerkerveen

boekje20verdwenen20bedrijven20nijkerk

 

In de naoorlogse jaren kenden Nijkerk en Nijkerkerveen grote, beeldbepalende industrieën. De meeste zijn nu verdwenen. Een recent boek beschrijft de oude bedrijvigheid aan de hand van persoonlijke verhalen van oud-medewerkers. 

Tabak van Gruno. De meubels van Tijsseling. De boeken van uitgeverij Callenbach. De knoopjesfabriek, melk van De Volharding. Het is slechts een greep uit de 24 bedrijven die door journalist Maranke Pater en Raymond Beekman zijn beschreven in hun boek Verdwenen bedrijven in Nijkerk en Nijkerkerveen. Grote, beeldbepalende bedrijven zochten ze, maar ook de mensen die nog iets konden vertellen over de onderneming. Van oud-directeuren tot oud-werknemers. Het delen van ervaringen en informatie via mondelinge informatie geeft het boek een prettige schwung, die past bij de bedrijvigheid van toen.

Want in de jaren na de Tweede Wereldoorlog vormden Nijkerk en Nijkerkerveen het bruisend hart van vele, grote ondernemingen. Nijkerk, gelegen aan een haven, was een belangrijke doorvoerplaats naar grotere steden in de omgeving en de afzetmarkten voor grote bedrijven. De bedrijven zorgden voor veel werkgelegenheid onder de inwoners van Nijkerk en omgeving. .

Inmiddels zijn veel van deze bedrijven verdwenen. Sommige panden, zoals chocoladefabriek De T.O.C., hebben een andere bestemming gekregen. In het grootste deel van het oude pand zijn nu woonshoppingcenter De Havenaer en enkele andere bedrijven gevestigd. Op de plek van zuivelfabriek De Eendracht staan twee woonhuizen. Een oud hek, op een klein grasveld in de buurt van het gemeentehuis, hoorde bij meubelfabriek Tijsseling. Al wat verder herinnert aan dit bloeiende ondernemersklimaat zijn straatnamen, die refereren aan deze periode van ondernemend Nijkerk en omgeving.

Het boek van Beekman en Pater beschrijft 24 bedrijven die opkwamen, bloeiden en vervolgens uitbloeiden. Welke bedrijven namen landelijk of zelf internationaal een belangrijke positie in? Ten eerste de innovatieve melkfabriek De Volharding. Dit melkbedrijf begon in 1920 met het verwerken van melk. In de jaren '80 verwierf het landelijke bekendheid met commercials, waarin Johnny Kraaijkamp senior de hoofdrol speelde. In de humoristische reclamespots 'Van IJmuiden tot Sidney' bracht hij gesteriliseerde melk aan de vrouw: 'Njam Jam Jam. Leve De Volharding uit Nijkerk.' In 1982 gaat het bedrijf verder als Coberco, daarna Friesland Foods en nu is het Arla Foods.

Een andere grote onderneming was Tijsseling. Deze meubelmakerij vond zijn oorsprong in Barneveld, waar Hermanus Jacobus Tijsseling in 1894 een timmerwinkel kocht. Al snel volgde een winkel waar prachtige, duurzame meubels werden verkocht. In 1930 verhuisde Tijsseling naar Nijkerk, waar hij een fabriek begon. Het boek vertelt dat 'in de gouden jaren van Tijsseling, van de naoorlogse jaren tot de oliecrisis in de jaren '70, er ruim 300 mensen werken in het bedrijf'.

Raymond Beekman en Maranke Pater. 'Verdwenen bedrijven in Nijkerk en Nijkerkerveen', € 24,95.

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to StumbleuponSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn